14 Kasım’da Dolunay Evresindeki Ay Dünya’ya En Yakın Konumunda

16

NASA, 14 Kasım’da, 21. yüzyılın en büyük Süper Ay’ına tanıklık edileceğini açıkladı. Süpey Ay, dolunaya göre ortalama yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak gözlemlenebilecek.
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden Prof. Dr. Serdar Evren’in konuya ilişkin açıklaması ise şu şekilde:
“Ay’ın dünyamız etrafındaki eliptik yörüngesi ve bundan dolayı olan konum değişimleri zaman zaman uydumuzu bize en yakın noktaya getiriyor. Enberi noktası olarak adlandırılan bu noktaya eğer Ay’ın dolunay evresi denk gelirse, işte o zaman diğer dolunaylardan farklı olarak, bize hem daha parlak hem de daha büyük olarak görünüyor. Son zamanlarda bu tür Ay görüntülerine ‘süper ay’ denmeye başlandı. Süper ay, 14 Kasım 2016 tarihinde yaklaşık son 70 yıldır dünyamıza yakın olmadığı kadar yaklaşacak. 26 Ocak 1948 tarihinden beri hiç bu kadar yakın olmamıştı. Bir sonraki bu derece yakınlaşma 25 Kasım 2034 tarihinde gerçekleşecek.”
1948’den beri ilk: 14 Kasım’da Ay, Dünya’ya en yakın konumdayken dolunay olacak
“Dolunay evresindeki süper ayın en yakın ve en büyük olabilme durumu 86 yıllık dönemle oluşur. Diğer oluşma tarihleri ise ona en yakın olabilecekler arasına girer. 14 Kasım için Ay’ın enberi (dünyaya en yakın) noktasına gelme saati 14:23’dür. Tam dolunay evresi ise yaklaşık 2.5 saat sonra, saat 16:52’de olacaktır. Tam denk gelmese de bu yakınlık süper ay adlandırmamıza neden oluyor. Ülkemizin boylamsal konumundan dolayı bizim için 14 Kasım’da hava karardığında doğacak Ay, süper ay olarak doğmuş olacak. O gün, güneş batarken dolunay doğacaktır.”

Süper Ay ve yerberi buluşması
Astronom Abdullah Karalar; “Bildiğiniz üzere ay dünyanın etrafında belirli bir yörüngede hareket etmektedir. Bu hareketi sonucunda ay 28 günlük süreçte 5 farklı evrede gözlemlenir. Evrelerden bir tanesi de dolunaydır.

Ayrıca Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesi elips şeklindedir ve Dünya bu şeklin tam merkezinde değildir. Dolayısıyla Ay, Dünya etrafında dolaşırken belli periyotlarla Dünya’ya yakınlaşıp uzaklaşır. En yakın olduğu dönemde 356.000 kilometre uzaklıkta iken en uzak olduğu dönemde 407.000 kilometre uzaklıktadır.

Ay’ın Dünya’ya en yakın olduğu pozisyonuna “yerberi” denmektedir. Süper Ay dediğimiz şey ise bu iki astronomik olayın anda anda gerçekleşmesidir. Yani Ay, yerberi pozisyonunda iken dolunay evresinde ise astronomide buna ‘Süper Ay’ denir” şeklinde bilgiler verdi.

 

Süper Ay’ı nasıl gözlemleyebiliriz?
Bu yerberi ve Süper Ay buluşmasının nadir gerçekleşen bir olay olduğunu vurgulayan UBAM Astronomu Abdullah Karalar, bir önceki Süper Ay’ın yerberi pozisyonunda gerçekleşmesinin 1948 yılında gerçekleştiğini ve 21. yüzyılda bir daha böylesine büyük bir Süper Ay’ın olmayacağını belirtti.

Ancak internetteki başka kaynaklar, 2034 yılında da benzer bir yakınlaşmanın gerçekleşeceğini aktarıyor.

Bu harika doğa olayını gözlemlemek isteyenlerin saat 17:30 – 02:00 saatleri arasında gökyüzünde Ay’a bakmaları gerekecek. Süper Ay’ın normal zamanlara göre daha büyük olduğunu fark etmek isteyenlerin, Ay’ın ufkun üzerine çıktığı andan itibaren yani 17:30 ile 18:00 saatleri arasında gökyüzüne bakmalarını tavsiye eden, Astronom Karalar “Yüzde 14’lük boyut farkı, ancak çevremizde bulunan ağaç, ev gibi cisimlerin yanında ayı görüp, kıyaslayarak fark edebileceğimiz bir orandır” dedi.